Bergerløkka sameige for unge med nedsett funksjonsevne

Resultat

• Samlokaliserte bustadar for åtte unge med nedsett funksjonsevne, organisert som bustadseksjonar i høve til Eigarsekjsonslova.
• Bustadane er ein del av eit heilt nyutvikla bustadområde på Bergerløkka i Asker.
• Bufellesskapet er ein del av eit tun med seks bygg over fire etasjar som omkransar eit fint felles gardsrom.
• Bustadane er i same bygg og har lik utvendig og innvendig standard som bustadane elles i prosjektet. 
• Fem av bustadane og personalbasen (næringsseksjon ligg i første etasje, og tre i andre etasje. 
• Bustadareal er frå 48 til 62 kvadratmeter.
• Eit mindre fellesareal for sosiale arrangement er tilknytt personalbasen. Det er to inngangar til personalbasen for å unngå forstyrringar ved sosiale arrangement.
• Personalbasen er etablert som næringsseksjon godkjent som ein arbeidsplass av arbeidstilsynet.
• Kommunen og bebuarane kjøper parkeringsplassar etter behov.

Bakgrunn

Asker kommune har jobba systematisk med å hente inn kunnskap om organisering av arbeidet med tenesteutvikling til menneske med nedsett funksjonsevne. Ein temaplan for perioden 2016-2019 var retningsgivande då kommunen styrka bu- og tenestetilbodet, medrekna ein ambisjon om auka andel som eig eigen bustad. Etter kommunesamanslåinga med Røyken og Hurum, kartla nye Asker kommune behovet for bustad på nytt. Etterpå utvikla dei mellom anna ei bustadtrapp med tilhøyrande innsatstrapp for personar med nedsett funksjonsevne.

Foreldregruppa var tydeleg på at dei ønska bustadar i ordinære bumiljø framfor bufellesskap med bemanning. Dette er i tråd med nasjonale føringar i at fleire med nedsett funksjonsevne skal eige sin eigen bustad, og at bustadane er integrert i ordinære buområde.

Skildring av prosessen

I temaplanen for tenesteutvikling til menneske med nedsett funksjonsevne, vedtok kommunen å legge til rette for eit differensiert tilbod med variasjon i bustadstypar og i tenestetilbod.

Asker kommune reserverte moglegheita for å kjøpe inntil to prosent kommunale bustader i utbyggingsavtale med utbyggjarane på Vestre Billingstad. Kommunen utløyste denne opsjonen i etableringa av bustadar til unge vaksne med nedsett funksjonsevne på Bergerløkka. Det er totalt 101 bustadar i byggetrinnet, og bufellesskapet utgjer åtte prosent.

Kommunen tilpassa bustadane i omsorgsstandard i høve Husbanken sine føringar for investeringstilskot i samarbeid med den private aktøren.

Organisering av bustadane

• Kommunen og utbyggjaren inngikk ein kontrakt per bustadseksjon. Følgjande ordlyd blei tatt inn: «Asker kommune kan transportere kontrakten vederlagsfritt, dog senest innen tre måneder før overtagelse.»
• Ei tinglyst erklæring avgrensar moglegheitene til å selje seksjonen på den opne marknaden. Dette inneber ein gjenkjøpsklausul for kommunen, som må gjelde i minst 30 år.
• Kjøpesummen regulerast i samsvar med endringar i KPI sin byggekostnadindeks.
• Investeringstilskotet frå Husbanken blir trekt frå kjøpesummen ved vidaresal av bustadseksjonen. 
• Investeringstilskotet frå Husbanken blir trekt frå kjøpesummen ved vidaresal av bustadseksjonen.
• Kjøpesummen kan også justerast for verdiendringar som skuldast investeringar i tilval, i tillegg til slitasje. 
• Kommunen skal ha attkjøpsrett dersom ein av eigarane vil selje og rett til å peike ut ny kjøpar. 
• Kommunen eig og driv personalbasen.

Brukarmedveknad

• NFU lokallag i Asker ønska prosjektet velkomen som ein del av ei ordinær utbygging med tilhøyrande bustadmiljø.
• Dei planlagde prosjekta blei presentert i møte mellom NFU Asker, Asker kommune og foreldregruppa.
• Bebuargruppa og den private aktøren hadde møter for å bli kjent, og får å gå gjennom tilvalgsløysingar.
• Det blei gjennomført eigne møte med utbyggjaren sin arkitekt for tilpassingar om Husbanken sine krav til utforming.

Finansiering

• Husbanken innvilga investeringstilskot som blei trekt frå den opprinnelege kjøpesummen. Det bidrog til at behovet for eigenkapital blei redusert.
• Kjøparane fekk elles finansiering med startlån.
• Kommunen forskotterte betaling av kjøpesummen og investeringstilskotet for samtlege bustadar.

Utfordringar undervegs

• Forhandlingane med kvar enkelt forelder var krevjande, både tidsmessig og for likebehandling. Ein standard avtale med rom for nokre justeringar som var klar til det første møtet ville hjelpt på denne utfordringa.
• Kven som har ansvar for oppfølging etter ferdigstilling bør avtalefestast. Det var forventningar om at kommunen skulle følgje opp manglar og feil.

Tips til andre

• Det er viktig å kome tidleg inn i prosjektet, fortrinnsvis før prosjekteringsfasen. Dette for å kunne påverke utforminga og for å etterkome Husbanken sine krav på ein god måte.
• Hovudverneombodet blei også involvert for å bidra til at alle krav blei innfridd på arbeidsmiljø, inkludert arbeidsmiljølova sine krav til romløysing, toalett og garderobar.
• Det er viktig å ta vare på avtalevilkåra knytt til vidaresal. Det må tinglysast slik at ein kjøpar er kjent med og bunde av desse vilkåra. Slike vilkår omfattar mellom anna salspris og kommunen sin utpeikingsrett. 
• Det er viktig at kjøparen trer inn i kjøpekontrakten mellom kommune og utbyggar. Avtalen mellom kommunen og kjøparen sørger for dette. 
• Det er ein fordel at ein utbyggar har erfaring med tilsvarande bebuargruppe frå tidlegare byggeprosjekt.
• Ver tydeleg på at bustadkjøpar er sjølveigar på godt og vondt.
• Asker kommune kan kontaktast for å få innsikt i utarbeidd dokumentasjon som utbyggingsavtale, kjøpekontrakt mellom kommune og privat aktør, avtale (mal) for bustad med bemanning og tinglyst erklæring bustadseksjonane.
• Det er viktig med ei grundig kartlegging av behov, funksjon og ferdigheiter til dei som skal flytte inn, mellom anna med omsyn til smarthus- og velferdsteknologi og behov for base.
• Vurder velferdsteknologi/meistringsteknologi tidleg. Vi anbefaler individuelt tilpassa løysingar, gjerne manuelle, 
• Det er viktig å treffe riktig med omsyn til målgruppe og behov for bistand. Somme har behov for meir bistand enn andre. 
• Allereie første året bør bebuarar få eit vedtak om butrening. Det kan vere med på å sikre ein større grad av sjølvstende/meistring.
• I ettertid viser det seg at ikkje alle bebuarar nødvendigvis har ønske om sosialt samvær med kvarandre etter jobb. Dei må få velje omgangskrinsen sin sjølve og om dei vil vere sosiale, men det er viktig å fange opp einsemd og leggje til rette for aktivitet og sosialisering.

Vidareføring av arbeidet

• Tiltaket er nytt og førebels ikkje evaluert.
• Dei positive erfaringane så langt gjer at dette er eit konsept Asker kommune vil halde fram med å satse på.

Lenker

Husbankens informasjon om bustadar til utviklingshemma

Rapport: Bustadeige for personar med utviklingshemming

Stortingsmelding om likeverdsreforma (regjeringen.no)

FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne (regjeringen.no)