Hukset birasustitlaš ásodaga dahje eallinagiásodaga

Don sáhtát ohcat loana jus áiggut hukset jagimiehtásaš ásodaga, it ge leat huksegoahtán. Loana ii sáhte geavahit ođđasisruhtadeapmái. 

Jus don hukset garáša oktan ásodagain, de garáša sáhttá leat mielde loanas. Loatna gusto maiddái go don áiggut hukset muhttet vistti ásodahkan. 

Lea du ekonomiija duohken sáhtát go oažžut loana ja man olu. Dus ferte leat doarvái sisaboahtu hálddašit loana ja seammás galgá báhcit ruhta máksit eará goluid.

Don sáhtát ohcat loana máksit gitta 90 % das maid ásodaga huksen máksá. Dus ferte leat 10 % supmis iežaskapitálan.

Geahččal loatnakalkuláhtora

Ovdal go ozat, de mii ávžžuhit du geahččalit min loatnakalkuláhtora. Dat čájeha man olu don sáhtát ohcat. Man olu don oaččut, it dieđe ovdal go don leat ohcan loana ja mii leat meannudan ohcamuša.

Muhtun guovllugielddain lea ođđa ásodagaid márkanárvu dávjá unnit go huksengolut. Dat mielddisbuktá riskka ahte ásodat maŋŋá ferte vuvdojuvvot massimiin, ja dan riskka eai hálit priváhta báŋkkut álo váldit. 

Jus dus/dis lea doarvái hálddašannákca, de Viessobáŋku sáhttá dohkkehit stuorát loana hukset ásodagaid guovllugielddaide go mii dahkat eará sajiin riikkas. 

Gáibádusat eallinagiásodahkii

• Ásodagas eai galgga leat alla lasát eai ge eará fysalaš eastagat siste eai ge olgun.
• Buot dárbbašlaš ásodatfunkšuvnnat galget leat boađáhatgearddis (boađáhat, gievkkan ja beaivelatnja, oađđinlatnja, basadanlatnja/hivsset).
• Galgá leat vejolaš installeret čálgo- ja jierbmestohpočovdosiid maŋŋá.

Dasa lassin ásodagas galgá leat sierra stuorra oađđinlatnja gosa earret eará čáhká duppalseaŋga ja jorgalangierdu. Beaivelatnja galgá leat unnimus seamma stuoris go oađđinlatnja. Galgá leat sisvurkkodanlatnja mii lea unnimus 3 m², ja basadanlanjas galgá čáhkat bidjat bassaladdanmašiinna ja bivttasgoikadanmašiinna badjálagaid.

Geahča eanet detáljaid, plánačovdosiid ja spiehkastagaid bagadusa 2.4. kapihttalis dahje Huksenteknihkalaš láhkaásahusa TEK17 unnimusgáibádusaid.

Vai galggat sáhttit oažžut loana, de ásodat ferte deavdit golbma eavttu dán viđa biraseavttus:

1. Huksengálvvuin ii galgga leat eanet go 0,1 deaddoproseanta (proseanta deattus) dearvvašvuođa- ja birasváralaš ávdnasiin mat leat biraseiseválddiid vuoruhanlisttus.
2. Unnimus 70 deaddoproseantta bázahusain galgá doapparsirrejuvvot visttiin mat leat stuorát go 100 m² ja unnimus 80 deaddoproseantta visttiin mat leat stuorát go 300 m². Bázahusat galget dasa lassin dolvojuvvot dohkkehuvvon vuostáiváldimii dahje njuolgga ođđasisávkkástallamii.
3. Ásodaga galgá sáhttit rievdadit almmá stuorra huksenbargguid haga, ja lanjat galget aŋkke jo deavdit bissovaš orruma gáibádusaid. Dasa lassin galgá deavdit juogo a) unnimus okta latnja galgá huksejuvvot nu ahte dan sáhttá juohkit guoktin latnjan dahje b) guokte lanja galgá sáhttit ráhkadit oktan latnjan dahje c) galgá leat vejolaš hukset láigolanja mas lea sierra basadanlatnja ja gievkkanaš.
4. Unnimus logi iešguđet huksengálvvus galgá leat birasdokumentašuvdna (EPD, Njukčamearka dahje EU Ecolabel). Juohke huksengálvu galgá dahkat unnimustá 25 proseantta huksenoasi areálas, volumas dahje deattus. Don válljet ieš dáid huksenosiid gaskkas: vuođu ja vuloštusa, guoddi vuogádagaid, olgoseinniid, sisseinniid, guoddagiid, láhtti vuđđui ja olgorobi.
5. Fossiila boaldámuša ii sáhte geavahit liggemii ii ge goikadeapmái huksedettiin.

Molssaeaktun dáidda biraseavttuide sáhtát don maiddái oažžut loana jus ásodagas lea

1. Njukčamearkasertifikáhta, dahje
2. BREEM-NOR-sertifikáhta  "Very Good", "Excellent" dahje "Outstanding".

Ásodat ii galgga dábálaččat lea stuorát go min geavahanareála (BRA-i) rádjá mii lea: 

• Sierrastohpu, stuorámus sturrodat lea 200 m2 oktan sisvurkkohatlanjain. 
• Sierrastohpu mas lea oalgeásodat, stuorámus sturrodat oktiibuot 250 m2. Váldoásodat sáhttá leat eanemustá 200 m2, ja oalgeásodat ii sáhte leat stuorát go 80 m2. 

Spiehkastagat areálarájás

Viessobáŋku sáhttá muhtumin dohkkehit ásodagaid main lea stuorát areála. Dát sáhttá ovdamearkka dihtii leat áigeguovdil dalle go bearašlahtus lea doaibmahehttejupmi mii gáibida stuorát areála. Eará ovdamearka sáhttá leat stuorra bearaš mii dárbbaša stuorát ásodaga. 

Du vástádusaid vuođul ohcamušas mii bivdit du bidjat mielddusin dokumentašuvnna iešguđet ekonomalaš beliin, nugo iežaskapitálas ja vealggis.

Don fertet maiddái bidjat mielddusin dáid dokumentašuvnnaid:

• Rámmalobi dahje álggahanlobi gielddas
• Julggabeal-, čuohpastat- ja plánatevnnegiid
• Dilleplána
• Huksenčilgehusa
• Kontrávtta dahje šiehtadusa huksejeddjiin
• Eanaláigošiehtadusa (jus stohposadji lea láigohuvvon)

Jus don ozat doaibmabiju rievddadanmunni plánačovdosis, de rievddadanmunni plánačovdosis čájehuvvo plánatevnnegiin ja lea válddahuvvon huksenčilgehusas.

Viessobáŋku addá dušše loana jus it leat jo huksegoahtán. Seammás mii gáibidat ahte don álggahat huksenbarggu maŋimustá guhtta mánu maŋŋá go loatna mieđihuvvui.

Jus háliidat sáddet ohcamuša bábirhámis, de sáhtát viežžat dan neahtas, deavdit ohcanskovi ja sáddet dan oktan dárbbašlaš mildosiiguin Viessobáŋkui.

Don sáhtát sáddet dan min digitála sisasáddenbálvalusa bokte dahje sáddet dábálaš poastan deike: Husbanken, Postboks 1404, 8002 Bodø.

Viečča ohcanskovi

Loatnaohcamuš priváhtaolbmuide – girjedárogillii (PDF)

Loatnaohcamuš priváhtaolbmuide – ođđadárogillii (PDF)

Viečča lassiskovi

Dieđut huksenprošeavtta birra – girjedárogillii (PDF)

Dieđut huksenprošeavtta birra – ođđadárogillii (PDF)

Mii árvvoštallat du ohcamuša nu jođánit go vejolaš. Áššemeannudanáigi lea golmma vahkus guđa vahkkui, dađi mielde galle ohcamuša mis leat vuordimin.

Jus dokumentašuvdna váilu, de sáhttá ádjánit vel guhkit.

Don sáhtát logget sisa sáddet mildosiid maid it leat sádden, oaidnit maid don leat ovdal sádden sisa dahje dieđihit rievdamiid birra. 

Jus Viessobáŋku mieđiha ohcamuša, de mii sáddet dutnje loatnafálaldaga du digitála poastakássii. Loatnafálaldatreivves leat maiddái dieđut viidásit proseassa, signerema, áigemeriid ja eará dokumeanttaid birra maid mii dárbbašit dus.

Okta gáibádus loatnafálaldagas lea ahte don fertet huksegoahtit maŋimustá guhtta mánu maŋŋá. Huksenáigodagas dus sáhttá leat huksenloatna priváhta báŋkkus.

Go visti lea gárvvis ja gielda lea addán geavahanlobi ja gárvvisduođaštusa, de sáhtát ohcat oažžut loana máksojuvvot. Proseassa lea válddahuvvon loatnafálaldatreivves.

Go Viessobáŋku lea meannudan du máksinohcamuša, de mii sáddet dutnje vealgebáhpára/loatnašiehtadusa maid buot lonejeaddjit fertejit signeret. Loatna máksojuvvo go Viessobáŋku lea ožžon ja dohkkehan buot dokumentašuvnnaid. Viessobáŋku sáhttá geahčadit ásodaga ovdal go mii máksut ruđa.