Don sáhtát oažžut doarjaga Viessobáŋkkus ahkeheivehit iežat ásodaga. Ulbmil lea ahte don galggat sáhttit orrut guhkit ruovttus, maiddái go du dearvvašvuođadilli rievdá. Doarjja lea ruhta maid oaččut, it ge galgga dan máksit ruovttoluotta.
Sáhtát oažžut gokčojuvvot gitta 25 proseantta prošeavtta goluin. Ođasmahttin ferte máksit unnimus 40 000 kruvnna. Oppalaš goluin ii leat mearri, muhto sáhtát oažžut eanemustá 75 000 kruvnna doarjjan. Don sáhtát dušše oažžut doarjaga ovtta ásodahkii háválassii.
Fuomáš ahte don álggos galggat sáhttit ruhtadit doaibmabijuid iežat ruđain. Easkka dalle go bargu lea loahpahuvvon ja máksojuvvon, de sáhtát bivdit oažžut doarjaga. Don it sáhte oažžut doarjaga prošeavtta ovddas mii lea jo álggahuvvon dahje loahpahuvvon.
Guokte ovdamearkka dasa maid sáhtát oažžut:
Don ođasmahtát basadanlanja lasáhis riššuin, dorjjohagain ja ođđa láhttin mas lea coakci.
100 000 kruvnnas don sáhtát oažžut dušše 25 000 kruvnna, ja šattat máksit 75 000 kruvnna ieš.
Don ođasmáhtát ásodaga tráhppaheaissain, govddit uvssaiguin, lasáhis boađáhagain ja ođđa basadanlanjain.
Don sáhtát ođasmahttit nu olu ruđa ovddas go háliidat, muhto oaččut eanemustá 75 000 kruvnna doarjjan. Jus don hukset 400 000 kruvnna ovddas, de don sáhtát oažžut 75 000 kruvnna doarjjan ja šattat máksit 325 000 kruvnna ieš.
Don sáhtát oažžut doarjaga doaibmabijuide mat dahket álkibun ja dorvvoleabbon orrut ásodagas go boarásmuvat. Doaibmabijut galget leat bissovaččat. Don it oaččo doarjaga oppalaš divodeapmái dahje ođasmahttimii, ii ge prošeakta sáhte leat álggahuvvon go ozat.
Coahkkal bajilčállagiidda vai beasat lohkat eanet doaibmabijuid birra.
Ulbmil lea jávkadit hehttehusaid nugo cehkiid, vai dus lea dorvvolaš ja boarddabánehis boađáhat olgouvssa rádjai. Vai šaddá nu, de sáhttá leat dárbu
Buori čuovggas oaidná, ja dorjjohat sáhttá leat lassi doarjja go dárbbašuvvo. Čielga vázzingeaidnu álkidahttá dádjadeami. Ovdamearkka dihtii sáhtát don geavahit iešguđet ivnniid dahje ávdnasiid vázzingeainnus ja dan birra.
Sáhttá leat vuogas plánet dákkár doaibmabijuid oktanaga eará bargguiguin, ovdamearkka dihtii dreneremis dahje eará doaibmabijuin ásodaga birra.
Ulbmil lea oažžut dehálaš lanjaid ovtta geardái, seamma gearddis go olgouksa. Dalle sáhtát vázzit ásodagas geavakeahttá tráhpá.
Dehálaš lanjat leat feaskkir, beaivelatnja, gievkkan, unnimus okta oađđinlatnja ja basadanlatnja mas lea hivsset. Lea maiddái vuogas jus lea vurkkodansadji ja olgosadji, ovdamearkka dihtii terrássa, veránda dahje lávdi ásodagas.
Jus du ásodagas eai leat buot dehálaš lanjat ovtta gearddis, de sáhtát oažžut dan go
Oažžut lanjaid ovtta geardái lea dávjá bissovaččabut ja praktihkalat čoavddus go ovdamearkka dihtii tráhppaheaisa dahje loktenstealli.
Ulbmil lea dahkat álkibun leat lanjain ja johtit lanjaid gaskka, vai dus šaddá buoret beasatlašvuohta ja álkit árgabeaivi. Okta dehálaš doaibmabidju lea fuolahit buriid ja stuorra vázzinluottaid lanjaid gaskka. Vai šaddá ná, de sáhtát ovdamearkka dihtii
Dát álkidahttá beassama, maiddái vázzinstuoluin ja juvlastuoluin. Sáhttá leat vuogas plánet dákkár doaibmabijuid oktanaga ođasmahttimiin dahje ásodatmuhttemiin, vai čovdosat šaddet ollislaččabut.
Ulbmil lea dahkat álkibun ja dorvvoleabbon geavahit basadanlanja, vai eanemus lági mielde sáhtát ieš birget árgabeaivvis. Okta dehálaš doaibmabidju lea fuolahit buori saji ja álkes čovdosiid basadanlanjas. Vai šaddá nu, de don ovdamearkka dihtii sáhtát
Jus don ođasmahtát basadanlanja, de sáhttá maiddái leat vuogas nanosmahttit seinniid.
Dalle lea álkit bijahit veahkkeneavvuid nugo dorjjohagaid, stuolu dahje giehtadorjjohaga maŋŋá. Lea vuogas jus basadanlatnja ja hivsset lea seamma lanjas, ja ahte bassaladdanmašiidna maiddái čáhká latnjii.
Sáhttá leat vuogas plánet dákkár doaibmabijuid go ođasmahttá dahje rehabilitere basadanlanja, vai čovdosat šaddet ollislažžan ja heivehuvvojit boahttevaš dárbbuide.
Ulbmil lea dahkat ásodaga ja olgoguovllu dorvvoleabbon, vai dorvvolaččat sáhtát johtit ásodagas ja ásodaga birra.
Okta dehálaš doaibmabidju lea bijahit buriid čuovggaid ja geahpedit gahččanriskka. Vai šaddá nu, de don sáhtát ovdamearkka dihtii
Lea dehálaš fuolahit buori buollinsihkkarvuođa ásodagas. Dan sáhtát ovdamearkka dihtii dahkat go sihkkarasttát buriid báhtarangeainnuid.
Muhtun olbmuide sáhttá leat áigeguovdil heivehit lanja dahje glásaid nu, ahte lea álkit beassat olggos dárbbu mielde.
Sáhttá leat vuogas plánet dákkár doaibmabijuid oktanaga eará bajásdoallamiin dahje ásodaga ođasmahttimiin, vai čovdosat šaddet ollislažžan ja heivehuvvojit du dárbbuide.
Don sáhtát oažžut doarjaga prošeavttaide maidda maiddái oaččut doarjaga NAV:s, muhto it seamma osiide prošeavttas maid NAV doarju. Go ozat doarjaga Viessobáŋkkus, de fertet dokumenteret maid NAV lea mearridan ja masa lea addán doarjaga.
Loga eambbo ásodaga heiveheami birra NAV siidduin. (dárogillii)
Ovdal go ozat, de don fertet plánet maid doaibmabijuid áiggut dahkat ja viežžat haddefálaldagaid dahje gollomeroštallamiid fágačeahpis. Don it sáhte ieš bargat doaibmabijuid. Bearráigeahča ahte fágačeahppi lea lobálaš ja registrerejuvvon fitnodat.
Fálaldat/gollomeroštallan galgá leat spesifiserejuvvon doaibmabijuin maidda ozat doarjaga.
Logge sisa ja oza Viessobáŋkku digitála ohcamuša. Jus it sáhte ohcat digitálalaččat, dahje don leat váldeguoddi dahje ozat fápmudusain, de fertet geavahit ohcanskovi siiddu vuolimusas.
Muitte bidjat haddefálaldaga mielddusin ohcamuššii. Sáhtát šaddat bidjat eará mildosiid mielddusin, dan duohken makkár dilli dus lea. Dát boahtá ovdan ohcamušas.
Ohcanáigemearri: Golggotmánu 30.b. 2026
Viessobáŋku árvvoštallá du ohcamuša ja addá dutnje doarjja- dahje biehttalanmearrádusa.
Jus oaččut doarjaga, de oaččut guokte jagi áigemeari gárvet barggu. Áigemeari beaivemearri čuožžu lohpádusreivves.
Go leat ožžon lohpádusa, de sáhtát álgit bargguin. Lea dehálaš ahte čuovut lohpádusreivve eavttuid vai oaččut ruđa máksojuvvot go bargu lea dahkkon.
Go bargu du ásodagas lea dahkkon ja máksojuvvon, de fertet bivdit Viessobáŋkku máksit doarjaga. Dan dagat go juogo logget sisa iežat digitála ohcamuššii, dahje skovi bokte siiddu vuolimusas. Don fertet dokumenteret ahte doaibmabijut leat dahkkon ja máksojuvvon.
Áigemearri ohcat oažžut máksot doarjaga, lea seamma áigemearri go gárvet barggu.
Dáppe leat skovit maid dárbbašat go ozat doarjaga ja máksima.
Jus it sáhte ohcat digitálalaččat, de sáhtát geavahit dán skovi:
Jus earát galget ohcat du ovddas, de fertet addit dan olbmui fápmudusa.
Fápmudus ohcat doarjaga (PDF dárogillii)
Jus don láigohat ásodaga, de láigoheaddji ferte miehtat ođasmahttit ásodaga.
It. Prošeakta ii sáhte leat álggahuvvon go ozat doarjaga. Go leat ožžon lohpádusa, de sáhtát álgit bargguin. Don oaččut áigemeari sullii guokte jagi gárvet barggu.
Jo. Don fertet háhkat spesifiserejuvvon haddefálaldagaid dahje gollomeroštallama fágačeahpis ovdal go sáddet ohcamuša.
It. Lobálaččat ásahuvvon ja registrerejuvvon fitnodaga fágačeahppi galgá bargat barggu.
Doarjja sáhttá gokčat gitta 25 proseantta goluin, ja doaibmabijut maidda ozat doarjaga, galget máksit unnimustá 40 000 kruvnna oktiibuot.
Eanemustá sáhtát oažžut 75 000 kruvnna. Jus áiggut oažžut dán supmi, de doaibmabijut fertejit máksit unnimustá 300 000 kruvnna. Don sáhtát ođasmahttit eanet ruđa ovddas, muhto it oaččo eanet doarjaga.
Fuomáš ahte don oaččut ruđa easkka maŋŋá go bargu lea dahkkon ja máksojuvvon. Don fertet danne ieš máksit doaibmabijuid dassážii go oaččut Viessobáŋkku doarjaga.
Don sáhtát oažžut doarjaga bissovaš doaibmabijuide mat dahket heivvoleabbon orrut ásodagas guhká.
Dát sáhttet ovdamearkka dihtii leat:
Sáhttet maiddái leat fysalaš dahje digitála čovdosat mat álkidahttet beassama ásodagas.
Doaibmabijut galget máksit unnimustá 40 000 kruvnna jus doarjjaortnet galggaš fátmmastit daid.